Vormen

Lichamelijke mishandeling

Bij lichamelijke mishandeling verwijzen we naar volwassenen die fysiek geweld plegen op kinderen of jongeren: schoppen, slaan, knijpen, bijten, schudden, het toebrengen van brand- of snijwonden, breuken, inwendige letsels, ... Fysiek geweld is verschillend van een ongeval.

We onderscheiden enkele specifieke vormen van lichamelijke kindermishandeling:

  • Factitious Disorder by Proxy        

Het factitious disorder by proxy syndroom bestaat erin dat ouders, actief of passief, hun kinderen ziek maken of aan derden vertellen dat hun kinderen ziek zijn. Zo onderwerpen ze hen aan onnodige medische onderzoeken, medicatie, ziekenhuisopnames of zelfs operaties. Dit zonder dat hun kind in aanvang ziek is. Het ziektebeeld is vrij ernstig.

  • Shaken Infant Syndroom - S.I.S.     

Hardhandig heen en weer schudden van een baby kan leiden tot hersenschade, soms zelfs met blijvende gevolgen. Indien U hierover meer informatie wenst kan U terecht op de site van Kind en Gezin: SIS 

Emotionele mishandeling

Kinderen of jongeren worden emotioneel mishandeld wanneer ze te maken krijgen met een vijandige houding, afwijzing en vernedering, bedreigingen, scheldpartijen, opsluiting, ...

Wanneer kinderen en jongeren niet kunnen voldoen aan te hoge verwachtingen van iemand anders (en daarom gestraft worden), geldt dat ook als emotionele mishandeling. Een gebrek aan positieve commentaar en aanmoedigingen is eveneens nefast.

Seksueel misbruik

Er is sprake van seksueel misbruik wanneer kinderen betrokken worden bij activiteiten die niet aan hun leeftijd zijn aangepast, maar eerder kaderen in een behoeftebevrediging van een volwassene en/of jongere.

Onder seksueel misbruik verstaan wij: betasten, gemeenschap hebben, geslachtsdelen tonen, pornovideo's bekijken, toekijken, 'spelletjes' spelen, seksuele uitbuiting van kinderen, vulgair taalgebruik, ...

Seksuele mishandeling speelt zich vooral af in een sfeer van emotionele chantage, waarbij de andere zijn of haar macht misbruikt. Het slachtoffer lijdt emotioneel en lichamelijk. Seksueel misbruik gaat immers vaak samen met andere vormen van geweld.

Volwassenen laten kinderen ongepaste dingen doen, behandelen hen als leeftijdgenoten, vragen geheimhouding en scheppen soms een ‘speciale band’ met het slachtoffer. Het kind raakt verstrikt en verward en ziet niet altijd een uitweg. Zo is er dus ook sprake van emotionele mishandeling.

We onderscheiden verschillende vormen van seksueel misbruik:

  • Incest 

Incest duidt in principe enkel op seksueel misbruik tussen bloedverwanten. Je kan het ruimer bekijken en ook misbruik door stiefouders en andere vervangende opvoeders of familieleden als incest beschouwen.

Incest gaat niet alleen over geslachtsgemeenschap. Ook betasten, geslachtsdelen tonen, tongzoenen of suggestieve opmerkingen maken is grensoverschrijdend en geldt dus als seksueel misbruik.

  • Extrafamiliaal misbruik 

Kinderen en jongeren kunnen ook door buitenstaanders seksueel misbruikt worden: de buurman, de oom, iemand met een verantwoordelijke functie naar kinderen toe, een vriend des huizes, een onbekende, …

Verwaarlozing

  • Lichamelijke verwaarlozing 

Kinderen of jongeren die te weinig lichamelijke verzorging krijgen, worden lichamelijk verwaarloosd. Er wordt geen, onvoldoende of verkeerde aandacht besteed aan kledij, voeding, nachtrust en medische zorg. Verwaarlozing komt vaak voor en heeft zware gevolgen.

  • Emotionele verwaarlozing 

Emotionele verwaarlozing komt tot uiting door een gebrek aan geborgenheid, warmte en veiligheid. Kinderen of jongeren krijgen geen plaats in het gezin en staan emotioneel in de kou. Ze krijgen te weinig kansen om te leren en zich te ontwikkelen. Ze worden afgewezen en zelfs verlaten. Er is te weinig communicatie, te weinig toenadering.

  • Psychogene dwerggroei 

Psychogene dwerggroei, of failure to thrive, is een specifieke vorm van verwaarlozing. Het duidt op een achterstand van de lichamelijke ontwikkeling als gevolg van emotionele verwaarlozing.

Institutionele en structurele mishandeling

Wanneer een kind geen gepaste hulp kan krijgen of slechter gaat functioneren vanwege een gebrekkig systeem, noemen we dat institutionele en/of structurele mishandeling.

Kinderen of jongeren worden niet altijd rechtstreeks door volwassenen mishandeld. Soms zijn ze onrechtstreeks het slachtoffer van de werking of wetten van een overheid, instelling of organisatie. En zo ontstaan systemen die te weinig rekening houden met hun impact op kinderen. Dat kan zeer negatieve gevolgen hebben. Kijken we bijvoorbeeld maar naar de verkeersveiligheid aan de scholen. 

Maar er is verbetering in zicht. Overheden en instellingen houden nu in hun besluiten, decreten en wetten meer rekening met de impact op kinderen.

Printvriendelijke versie