Signalen

De signalenlijst is niet meer dan een hulpmiddel om een vermoeden van kindermishandeling te onderbouwen. Er zijn immers heel wat signalen die kunnen wijzen op kindermishandeling. Daarnaast betekent de aanwezigheid van die signalen niet dat het sowieso om kindermishandeling gaat. Veel van die signalen kunnen ook een andere oorzaak hebben.

Er zijn ook kinderen waaraan niets te merken valt en die geen signalen naar buiten brengen of laten zien. Toch kunnen zij het slachtoffer zijn van mishandeling.

Signalen van kindermishandeling herkennen is dus een complexe zaak. Het heeft te maken met de kennis over de problematiek van mishandeling. Het heeft ook te maken met hoe men het zelf durft aan te voelen en hoe men durft stil te staan bij de beleving van een kind. 

Er zijn verschillende soorten signalen: lichamelijke signalen, signalen die verwijzen naar gevoelens, emoties en beleving, signalen in het gedrag van een kind en signalen in de interactie met andere kinderen. Een combinatie van signalen kan natuurlijk ook.

Tenslotte sommen we enkele factoren op die in een gezinssituatie het risico op mogelijke mishandeling verhogen.

LICHAMELIJKE MISHANDELING

Blauwe plekken 
Schaafwonden en kneuzingen 
Brandwonden
Botbreuken
Snij-, steek- en bijtwonden
Verwondingen aan het hoofd
Inwendige verwondingen
Uitspraken van het kind over geslagen worden
Bang om geslagen te worden
Onmogelijke verklaringen over verwondingen of pijn
Bang om naar huis te gaan 
Bang voor ouders of andere volwassenen

EMOTIONELE MISHANDELING

Laag zelfbeeld 
Schijnvolwassenheid
Slaapstoornissen
Depressie
Angst 
Faalangst
Zelfmoordneigingen

LICHAMELIJKE VERWAARLOZING

Gebrek aan hygiëne: sterke lichaamsgeur, smerige kledij of kledij die niet geschikt is voor de weersomstandigheden of leeftijd/gestalte, onverzorgde tanden, ...
Onvoldoende of onaangepaste voeding 
Kind heeft honger, bedelt of steelt eten
Vertraagde motoriek
Groeiachterstand

EMOTIONELE VERWAARLOZING

Bang om hechte relaties aan te knopen 
Overdreven drang naar affectie
Allemansvriendje

SEKSUEEL MISBRUIK

Verwondingen aan de geslachtsorganen
Verwondingen aan de anus
Zwangerschap 
Pijn in de bovenbenen
Seksueel overdraagbare aandoeningen 
Extreem seksueel gekleurd gedrag of taalgebruik
Ongewone kennis van seksualiteit gezien jeugdige leeftijd
Zoekt seksuele toenadering tot volwassenen
Negatief lichaamsbeeld
Zelfverminking

GEDRAG VAN HET KIND

Negatief zelfbeeld
Depressief, droevig, teruggetrokken
Agressief, destructief
Niet spontaan
Toont geen gevoelens of pijn
Lusteloos, wil niet spelen
Labiel
Hyperactief
Zelfdestructief
Drug- of alcoholgebruik
Plotselinge gedragsveranderingen

GEDRAG VAN HET KIND T.O.V. ANDERE KINDEREN

Agressief
Achterdochtig
Niet geliefd bij andere kinderen

GEDRAG VAN HET KIND T.O.V. DE OUDERS

Bang, waakzaam
Gedraagt zich anders in het bijzijn van de ouders
Volgzaam, meegaand

GEDRAG VAN DE OUDER(S)

Onverschillig over het welzijn van het kind
Geen aandacht voor de noden van het kind
Negatieve uitlatingen over het kind
Troost het kind niet
Is ernstig psychisch ziek
Daagt niet op om over het kind te praten
Verwaarlozing of laattijdig inschakelen van medische hulp
Houdt het kind vaak thuis van school
Heeft verwachtingen die niet passen bij de leeftijd van het kind
Zet het kind erg onder druk om te presteren
Reageert agressief

RISICOFACTOREN IN DE GEZINSSITUATIE

Sociaal isolement
Partnermishandeling
Regelmatig verhuizen
Slechte algemene hygiëne
Stress
Verslaving(en)
Psychiatrische problemen
Voorgeschiedenis van mishandeling, verwaarlozing of seksueel misbruik
Ongewenste zwangerschap
Sterke verschillen in opvoedingsstijl of -cultuur

Printvriendelijke versie